Założycielki Zgromadzenia Sióstr Zmartwychwsanek


 Jakie były to czasy, w których powstawały Zgromadzenia Zmartwychwstańców i Sióstr Zmartwychwstanek?

Jakie wydarzenia oddziaływały na życie i decyzje Założycieli? Jak się toczyła historia ziem polskich, nieistniejących jako państwo na mapach świata, ale przecież żyjących swym własnym życiem? Jak zaznaczyła się obecność emigrantów polskich w krajach europejskich? I co się działo w samej Stolicy Świętej, od której zależały losy zaczątków zgromadzeń, i w Rzymie, gdzie powstawały pierwsze placówki tych wspólnot zakonnych?

Poniższa tabela ukazuje zestawienie, oczywiście wybiórcze i w jakimś stopniu subiektywne, najważniejszych wydarzeń i spraw, które miały miejsce w tamtym okresie historii, w przedziale życia Matki Założycielki – Błogosławionej Celiny Borzęckiej.

Społeczeństwo
i Kościół
na ziemiach polskich
Sprawy polskie
w Europie
Stolica Apostolska i Rzym
1833
wprowadzenie stanu wojennego przez cara w Królestwie Polskim;
germanizacja szkół w zaborze pruskim;
powstanie w Galicji tajnego Związku Przyjaciół Ludu;
kasata na rozkaz cara 200 klasztorów katolickich na Rusi i Litwie
1837
wprowadzenie rosyjskiego systemu monetarnego w Królestwie Polskim;
likwidacja kolejnych polskich instytucji w Królestwie Polskim;
nasilenie pracy organicznej związanej z kwestią narodową – walka z rusyfikacją i germanizacją
1839
27 II – stracenie Szymona Konarskiego w Wilnie;
prośba do cara ułożona przez Siemaszkę o przyjęcie unitów do Cerkwi prawosławnej;
25 III – podpisanie przez cara „zjednoczenia” unitów z Cerkwią na prośbę Siemaszki;
zamknięcie metropolii unickiej w Wilnie;
ułaskawienie wszystkich przestępców kryminalnych-katolików wyrzekających się swej wiary;
przekształcenie ok. 200 klasztorów katolickich w prawosławne;
torturowanie zakonnic bazyliańskich w Mińsku;
powstawanie prawosławnych eparchii na terenach unii;
likwidacja klasztorów katolickich na Litwie;
6 X – uwięzienie prymasa Polski abp. Marcina Dunina w fortecy Kołobrzeg;
manifestacje ludu w obronie uwięzionego abp. Dunina uważanego za bohatera narodowego
1840
działalność spiskowa ks. Piotra Ściegiennego w zaborze rosyjskim (do 1844)
1841
odsłonięcie w Warszawie pomnika 6 generałów polskich i 1 pułkownika, którzy zginęli z rąk powstańców listopadowych (warszawiacy nazwali ten obiekt pomnikiem 7 łajdaków);
rujnująca Kościół sekularyzacja majątków kościelnych i podporządkowanie Kościoła katolickiego w Królestwie Polskim Rzymsko-Katolickiemu Kolegium w Petersburgu;
wzniesienie w Poznaniu hotelu Bazar – centrum polskich akcji kulturalnych;
początek masowego wydawania śpiewników i modlitewników w języku polskim
1844
rewolta tkaczy śląskich;
obrady ostatniego sejmu Rzeczypospolitej Krakowskiej;
założenie przez ks. Jana Alojzego Ficka centrum ruchu abstynenckiego w Piekarach na Górnym Śląsku;
usunięcie karmelitów bosych z Ostrej Bramy w Wilnie
1846
21-22 I – powstanie Rządu Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej w Krakowie;
II-IV – rabacja galicyjska Jakuba Szeli;
22-27 II – powstanie krakowskie;
III – kapitulacja oddziałów powstańczych – wycofanie się z Krakowa w kierunku granicy pruskiej; okupacja Krakowa przez wojska austriackie i rosyjskie;
16 XI – decyzja trzech państw zaborczych o likwidacji Wolnego Miasta Krakowa i Rzeczypospolitej Krakowskiej oraz włączeniu jego terenu do monarchii austriackiej;
pozbawienie święceń ks. Piotra Ściegiennego i zesłanie na katorgę do Nerczyńska;
uwięzienie w Cytadeli warszawskiej ks. Józefa Szwermickiego, byłego powstańca listopadowego i marianina
1847
2 VIII – proces moabicki przeciwko 254 Polakom (m.in. Ludwikowi Mierosławskiemu) oskarżonym przed sądem w Berlinie o działalność spiskową i zdradę stanu
1848
III – demonstracje narodowe w Poznaniu, Krakowie i Lwowie;
24 IV – zniesienie pańszczyzny i uwłaszczenie chłopów w Galicji, jednakże z obowiązkiem rekompensaty ze strony chłopów;
26-29 IV – powstanie w Krakowie i zajęcie miasta przez Austriaków;
2 V – zwycięstwo pod Sokołowem;
9 V – kapitulacja powstańców we Wrześni
1849
wcielenie Wielkiego Księstwa Poznańskiego do Prus;
zesłanie na Syberię ks. Józefa Szwermickiego – „apostoła Syberii”
1850
rozwiązanie Ligii Polskiej przez władze pruskie
1853
pierwsze publiczne zapalenie lampy naftowej przez Ignacego Łukasiewicza na sali operacyjnej szpitala miejskiego we Lwowie
1856
V – wizyta cara Aleksandra II w Warszawie
1857
początek liberalizacji polityki carskiej wobec Polaków („odwilż posewastopolska”);
powstanie Księgarni Wydawniczej Gebethnera i Wolffa w Warszawie
1858
zniesienie stanu wojennego w Królestwie Polskim;
przywrócenie języka polskiego w szkołach guberni kowieńskiej, grodzieńskiej i wileńskiej
1861
II-X – „rewolucja moralna” manifestująca niezbywalne prawo narodu do samoistnego bytu;
8 IV – manifestacja patriotyczne w Warszawie na placu przed Zamkiem Królewskim krwawo stłumiona przez policję carską;
8 V – pierwsza manifestacja patriotyczna w Wilnie w katedrze;
14 X – wprowadzenie stanu wojennego na terytorium Królestwa Polskiego przez władze rosyjskie;
noc 15/16 X – świętokradcze wtargnięcie żołnierzy rosyjskich do katedry i kościoła Bernardynów w Warszawie;
zamknięcie kościołów w Warszawie na znak protestu wobec profanacji;
manifestacje religijno-narodowe w Królestwie Polskim
1862
3 VII – nieudany zamach w Warszawie na wielkiego księcia Konstantego;
6 X – ogłoszenie branki do wojska carskiego
1863
noc 14/15 I – „branka” w Warszawie do wojska carskiego;
22 I – wybuch powstania styczniowego, polski manifest o uwłaszczeniu chłopów;
22/23 I – ogłoszenie się Komitetu Centralnego Tymczasowym Rządem Narodowym i wydanie manifestu wzywającego do powstania;
8 II – Konwencja Anwelslebena – porozumienie prusko-rosyjskie o współpracy w zdławieniu powstania;
III – wybuch powstania na Litwie;
19 IX – zamach w Warszawie na generała Berga – namiestnika Królestwa Polskiego;
9 X – Romuald Traugutt ostatnim dyktatorem powstania
1864
29 II – oblężenie Galicji przez wojska austriackie;
11 IV – aresztowanie przez Rosjan Romualda Traugutta;
24 IV – publiczny protest papieża wobec brutalności represji rosyjskich na Polakach;
5 VIII – stracenie w Cytadeli warszawskiej Traugutta i jego towarzyszy;
powstanie rusyfikatorskiego Komitetu Urzędującego na czele z Teodorem Bergiem
1865
represje carskie względem uczestników powstania styczniowego – konfiskaty, kontrybucje, wywózki na Sybir;
konfiskata dóbr kościelnych;
24 V – stracenie w Sokołowie Podlaskim ks. Stanisława Brzóski – dowódcy ostatniego oddziału powstańczego
1866
podział Królestwa Polskiego na 10 guberni;
ponowny protest papieża wobec brutalności represji rosyjskich na Polakach;
germanizacja administracji i sądów w zaborze pruskim
1871
zakaz używania języka polskiego w zaborze rosyjskim;
wcielenie do Rzeszy pozostałych ziem polskich – Księstwa Poznańskiego
1872
spotkanie trzech monarchów państw zaborczych w Berlinie – decyzja, że sprawa polska już nigdy nie będzie rozpatrywana na forum europejskim;
kulturkampf na ziemiach zaboru pruskiego wprowadzony przez Otto Bismarcka (do 1886);
pierwsza fala emigracji z zaboru pruskiego do USA
1873
założenie przez ks. Piotra Wawrzyniaka Banku Ludowego w Śremie nad Wartą
1874
rusyfikacja administracji i szkolnictwa; wprowadzenie systemu opartego na donosicielstwie i wzajemnym szpiegowaniu;
podniesienie religii prawosławnej do rangi religii państwowej i politycznie uprzywilejowanej;
początek zakładania przez Ludwika Waryńskiego kółek socjalistycznych i kas oporu na terenie Kongresówki;
pacyfikacje wsi opornych unitów, np. Drelowa, z użyciem wojska i ostrej amunicji;
13 I – męczeństwo 13 grekokatolików w Pratulinie w obronie swego kościoła – śmierć z rąk Rosjan
1875
pierwszy most kolejowy na Wiśle w Warszawie;
powstanie pierwszego elementarza języka polskiego autorstwa Prószyńskiego;
początek wydawania czasopisma dla ludu pt. „Przyjaciel” w Toruniu;
pierwsze numery pism ludowych: „Przyjaciel”, „Wieniec” i „Pszczółka”;
15 VI – mianowanie przez Piusa IX kardynałem abp. Ledóchowskiego podczas jego pobytu w więzieniu;
2 III – publiczne przyjęcie prawosławia przez kapłanów unickich – ostateczne zlikwidowanie wyznania unickiego na terenach Królestwa Polskiego
1876
germanizacja szkolnictwa w zaborze pruskim;
28 IV – zakaz posługiwania się językiem polskim w administracji i sądach zaboru pruskiego;
utworzenie Muzeum Czartoryskich w Krakowie przez księcia Władysława Czartoryskiego;
3 II – uwolnienie z więzienia kard. Ledóchowskiego po jego nominacji na kardynała-prezbitera tytułu św. Wawrzyńca in Lucina;
przymusowy wyjazd z kraju do Rzymu kard. Ledóchowskiego
1877
27 VI-8 IX – objawienia Matki Bożej w Gietrzwałdzie
1878
początek aresztowań w środowiskach socjalistycznych Królestwa Polskiego;
namalowanie obrazu Bitwa pod Grunwaldem Jana Matejki
1879
początek „nocy apuchtinowskiej” – okresu intensywnej rusyfikacji w Królestwie Polskim
1882
założenie przez Ludwika Waryńskiego w Warszawie Socjalno-Rewolucyjnej Partii Proletariat – pierwszej polskiej partii robotniczej na ziemiach polskich;
powstanie w Królestwie Polskim Towarzystwa Kółek Rolniczych im. S. Staszica;
założenie przez Józefa Kraszewskiego Macierzy Szkolnej;
założenie przez Jadwigę z Działyńskich Zamoyską Szkoły Domowej Pracy Kobiet w Kórniku;
namalowanie obrazu Hołd pruski Jana Matejki
1883
namalowanie obrazu Sobieski pod Wiedniem Jana Matejki;
wydanie w Polsce Manifestu komunistycznego
1884
mianowanie przez Leona XIII 12 biskupów na wakujące stolice na ziemiach polskich
1885
początek działalności tajnego Uniwersytetu Latającego dla kobiet Jadwigi Szczawinskiej-Dawidowej w zaborze rosyjskim;
likwidacja 130 klasztorów w zaborze rosyjskim;
nakaz wydany przez władze pruskie wysiedlenia z terytorium państwa wszystkich Polaków mających obce obywatelstwo – tzw. rugi pruskie (do 1908);
2 II – zesłanie na wygnanie do Jarosławia nad Wołgą bp. Hryniewieckiego za obronę polskości w życiu Kościoła
1886
rozbicie partii Proletariat przez władze carskie;
26 IV – utworzenie na terenie zaboru pruskiego Komisji Kolonizacyjnej zajmującej się wykupem ziemi z rąk polskich i osiedlaniem na niej Niemców;
„ustawa kagańcowa” zakazująca używania języka polskiego w szkołach i urzędach w zaborze pruskim
1891
manifestacje robotnicze, starcia z wojskiem i drastyczne represje władz carskich w Łodzi i Żyrardowie;
utworzenie Związku Wszechniemieckiego do rozbudzania nacjonalizmu niemieckiego skierowanego przeciw Polakom
1892
strajk powszechny w Łodzi, zwany „buntem łódzkim”;
uniezależnienie Związku Spółek Zarobkowych od kontroli władz niemieckich dzięki działalności ks. Piotra Wawrzyniaka
1893
22 II – manifest cara Mikołaja II o tolerancji i swobodnej działalności Kościoła katolickiego;
początek działalności Polskiej Partii Socjalistycznej w Królestwie Polskim (w kierownictwie Józef Piłsudski);
powstanie Ligi Narodowej w Warszawie (na czele Roman Dmowski);
powstanie w Wielkopolsce pierwszej politycznej organizacji chłopskiej – Związku Stronnictwa Chłopskiego z inicjatywy ks. Stanisława Stojałowskiego;
ks. Piotr Wawrzyniak posłem w Sejmie pruskim (do 1898)
1894
28 IX – założenie w Poznaniu Związku dla Popierania Niemczyzny na Kresach Wschodnich (Hakaty);
19 III – encyklika Leona XIII Charitatis providentiaeque do biskupów polskich wzywająca do uległości wobec prawa i władzy
1895
1895-1897 – premierem Austro-Węgier hrabia Kazimierz Badeni, bardzo dbający o sprawy polskie w monarchii;
powstanie Ogólnego Żydowskiego Związku Robotniczego na Litwie, w Polsce i w Rosji – „Bundu”;
powstanie w Poznaniu koncernu prasowego i wydawniczego – Księgarni św. Wojciecha;
uzyskanie stopnia magistra farmacji na UJ przez pierwsze kobiety
1898
26 XI – prapremiera Warszawianki Wyspiańskiego w teatrze krakowskim;
24 XII – odsłonięcie pomnika Adama Mickiewicza w Warszawie w stulecie urodzin poety
1900
aresztowanie w Łodzi Józefa Piłsudskiego;
całkowite usunięcie języka polskiego ze szkolnictwa powszechnego w Poznaniu;
zjazd polskich kobiet w obronie polskości w Poznaniu;
powstanie Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie z Regularnej Szkoły Sztuk Pięknych;
uroczysty jubileusz 25-lecia pracy twórczej Sienkiewicza – darem od społeczeństwa dworek w Oblęgorku
1901
20 V – strajk szkolny dzieci polskich we Wrześni;
list pasterski prymasa abp. Floriana Stablewskiego w obronie dzieci we Wrześni;
powstanie z inicjatywy ks. Wawrzyniaka spółek parcelacyjnych do obrony ziemi polskiej zagrożonej wykupem przez Niemców;
15 IV – mianowanie bp. krakowskiego Jana Puzyny kardynałem
1902
strajk szkolny w Królestwie Polskim;
jubileusz w Krakowie i Lwowie 25-lecia pisarstwa Marii Konopnickiej;
założenie w Poznaniu czasopisma „Ruch Chrześcijańsko-Społeczny” przez ks. Piotra Wawrzyniaka i ks. Kazimierza Zimmermmana
1903
22 II – manifest cara Mikołaja II o tolerancji i swobodnej działalności Kościoła katolickiego;
Wojciech Korfanty pierwszym posłem Polakiem z terenu Śląska do niemieckiego parlamentu
1904
IX – strajki robotnicze w Królestwie Polskim;
przegłosowanie w parlamencie pruskim ustawy budowlanej o osadnictwie ograniczającej możliwość budowy domów przez Polaków w zaborze pruskim;
walka Michała Drzymały – wielkopolskiego chłopa o prawo budowy domu na własnej działce rolnej we wsi Podgradowice (wóz Drzymały);
rozruchy rewolucyjne w zaborze austriackim;
wydanie we Lwowie dzieła kard. Puzyny pt. O zjednoczeniu narodowym
1905
26 I – powszechny strajk w Królestwie Polskim;
27 I – strajk i zamieszki w Warszawie;
28 I – strajk włókniarzy w Łodzi – dwudniowe krwawe starcia;
I – strajk w Zagłębiu Dąbrowskim, następnie powszechny strajk polityczny;
II – starcia robotników z oddziałami rosyjskimi w Królestwie Polskim;
27 III – wprowadzenie w całym Królestwie Polskim stanu wojennego przez władze carskie;
IV – masowe demonstracje robotnicze w Królestwie Polskim;
30 IV – edykt tolerancyjny cara Mikołaja II względem Kościoła katolickiego w Królestwie Polskim;
23 VI – powstanie w Łodzi;
1 IX – dekret władz pruskich narzucający język niemiecki jako obowiązujący w nauczaniu religii;
10 XI – wprowadzenie stanu wojennego ukazem cara w całym Królestwie Polskim;
3 XII – list Piusa X do wszystkich biskupów i wiernych w zaborze rosyjskim Poloniae populum piętnujący ruchy rewolucyjne;
XII – próby wykorzystania przez Niemców listu Piusa X do akcji antypolskiej;
25 XII – wyjazd abp. Teodorowicza do Rzymu celem wyjaśnienia sytuacji na ziemiach polskich
1906
I – strajki i manifestacje robotnicze w Królestwie Polskim;
V – strajk powszechny w Królestwie Polskim;
15 VIII – zamachy Organizacji Bojowej PPS na 80 Rosjan odpowiedzialnych za represje na Polakach (krwawa środa);
publikacja, po audiencji u papieża, w „Przeglądzie Powszechnym” przez abp. Teodorowicza tłumaczenia listu Piusa X oraz autoryzowanego listu wyjaśniającego jego treść;
pogrom Żydów w Białymstoku;
bojkot lekcji religii w języku niemieckim podjęty przez uczniów w zaborze pruskim;
potępienie przez Stolicę Apostolską i biskupów Królestwa Polskiego ruchu mariawitów
1907
zamach pod Łapami prowadzony przez Józefa Piłsudskiego na wołyński pułk lejbgwardii;
utworzenie w Poznaniu Związku Polsko-Katolickich Towarzystw Dobroczynnych przez ks. Piotra Wawrzyniaka i ks. Stanisława Adamskiego;
założenie w Krakowie spółdzielni pod nazwą Pierwsza Spółka Spożywcza Członków Stowarzyszeń Katolickich
1908
26 IX – napad w Bezdanach pod Wilnem Frakcji Bojowej PPS Piłsudskiego na pociąg przewożący pieniądze
1909
powstanie w Wielkopolsce Polskiego Towarzystwa Demokratycznego zaangażowanego w obronę polskości;
zorganizowanie w Częstochowie Wystawy Przemysłu i Rolnictwa – jednego z największych wydarzeń społeczno-gospodarczych w Polsce przed I wojną
1910
23 V – uroczysty pogrzeb Orzeszkowej na cmentarzu w Grodnie;
pieśń Rota – słowa Marii Konopnickiej, muzyka Feliksa Nowowiejskiego;
przekazanie przez Piusa X papieskich koron dla koronacji obrazu Matki Bożej Częstochowskiej
1911
pierwszy Zjazd Miłośników Ojczystych Zabytków w Krakowie – sformułowanie nowoczesnych poglądów konserwatorskich;
kryzys gospodarczy w zaborze pruskim;
zbudowanie pierwszego polskiego samolotu;
powstanie klubu sportowego „Polonia Warszawa”;
początki skautingu w Polsce pod przewodnictwem Andrzeja Małkowskiego;
książę Adam Stefan Sapieha biskupem metropolitą krakowskim
1913
zniesienie stanu wojennego w Królestwie Polskim;
odczyt Włodzimierza Lenina pt. Ruch robotniczy w Rosji a socjalna demokracja w lokalu Uniwersytetu Ludowego w Krakowie;
wydanie w Warszawie Żywotów Świętych Polskich opracowanych na tle dziejów ojczystych ks. Zygmunta Skarżyńskiego;
14 IX – abp Aleksander Kakowski, rektor Akademii Duchownej w Petersburgu, arcybiskupem metropolitą warszawskim
1833
21 I – powstanie z inicjatywy księcia Adama Jerzego Czartoryskiego w Paryżu tajnego Związku Jedności Narodowej (Hotelu Lambert);
30 III – uchwała parlamentu francuskiego o ujęciu w karby emigrantów polskich;
artykuły we francuskim „Pielgrzymie Polskim” o złym traktowaniu Polaków;
załamania w gronie polskich emigrantów;
werbowanie przez gen. Józefa Bema ochotników na wyprawę portugalską;
IV-VI – Mickiewicz redaktorem i głównym publicystą „Pielgrzyma Polskiego” w Paryżu;
1 XI – przyjazd do Paryża Lamennais’go i nawiązywanie bezpośrednich kontaktów z polskimi tułaczami;
wydanie w Paryżu Reduty Ordona Mickiewicza i t. III Poezji Słowackiego;
8 IX – układ Rosji, Austrii i Prus w Munchengratz o wspólnym zwalczaniu ruchów rewolucyjnych;
wizyta złożona Mickiewiczowi i Domeyce przez J.H. Burgauda des Marets, francuskiego tłumacza, przyjaciela Jańskiego;
zebranie Towarzystwa Literackiego Polskiego z udziałem Burgauda des Maretsa, zaprezentowanego przez Jańskiego jako członka-korespondenta i tłumacza wieszcza
1834
wydanie w Paryżu książki Słowa wieszcze księdza Lamenego;
1. wydanie Pana Tadeusza Mickiewicza  w Paryżu;
szerzenie w Niemczech przez Montalemberta idei Jańskiego o duchowym wskrzeszeniu świata i Polski;
12 V – założenie w Bernie przez Lelewela tajnej organizacji „Młoda Polska”
1835
dom właścicieli Księgarni i Drukarni Polskiej w Paryżu – Januszkiewicza i Jełowickiego ośrodkiem polskości;
X – aresztowanie pod zarzutem szpiegostwa Edwarda Duńskiego i osadzenie go w więzieniu w Paryżu
1836
ogłoszenie Wielkiego Manifestu Towarzystwa Demokratycznego Polskiego w Paryżu;
powstanie Konfederacji Narodu Polskiego Józefa Dwernickiego (do 1838);
powstanie w Paryżu Towarzystwa Opieki nad Grobami Zasłużonych Ojczyźnie Polaków we Francji;
IV – fala wydaleń z Paryża polskich tułaczy;
wydanie w Paryżu Irydiona Krasińskiego
1837
V – polityczna podróż Czartoryskiego „po koronę” do Rzymu;
powstanie w Paryżu Zjednoczenia Emigracji Polskiej – nieudana próba pogodzenia Wielkiej Emigracji
1838
ostre ataki na odradzający się katolicyzm polski ze strony emigracyjnej lewicy we Francji;
założenie w Paryżu Biblioteki Polskiej przez Towarzystwo Historyczno-Literackie;
powstanie Biura Dyplomatycznego przy księciu Adamie Jerzym Czartoryskim do koordynacji działań ugrupowań na arenie międzynarodowej;
sprzedawanie „na chleb” przez Mickiewicza swoich manuskryptów;
połowa roku – konsolidacja emigracyjnych arystokratów w Paryżu;
poparcie monarchistów przez paryską „Kronikę Emigracji Polskiej”;
20 XII – definitywny powrót Słowackiego do Paryża, konflikty z Mickiewiczem i emigracją
1839
XII – umieszczenie w prasie francuskiej allokucji Grzegorza XVI w sprawie unitów w cesarstwie rosyjskim (wg carskiej wersji wydarzeń);
elaborat w piśmie „Towarzystwo Demokratyczne Polskie” propagujący walkę z katolicyzmem jako szkodliwym dla Polski w jej dążeniu do niepodległości;
założenie monarchistycznego pisma „Trzeci Maj”;
spory w Paryżu wśród monarchistów dotyczące obchodów rocznicy powstania listopadowego;
XI – Mickiewicz profesorem literatury łacińskiej w Lozannie w Szwajcarii (do 1840);
wydanie Liryków lozańskich Mickiewicza;
12 II – podpisanie przez część księży unickich na czele z bp. Siemaszką aktu odstąpienia od Rzymu i połączenia z Kościołem prawosławnym
1840
zebranie przez Towarzystwo Dam 18 tysięcy franków na karnawał polskich monarchistów w Paryżu;
powrót Mickiewicza do Paryża;
XII – wykłady Mickiewicza na katedrze literatury słowiańskiej w Collège de France (do 1844);
25 XII – uczta Polaków u Eustachego Januszkiewicza w Paryżu – improwizacje Mickiewicza i Słowackiego, konflikt dwóch wieszczów;
XII – przybycie do Paryża Andrzeja Towiańskiego;
szukanie poparcia przez W. Zamoyskiego u nuncjusza austriackiego dla katolicyzmu polskiego
1841
30 VII – pierwsza wizyta Andrzeja Towiańskiego u Mickiewicza w Paryżu;
27 IX – obwieszczenie rozpoczęcia „Sprawy Bożej” przez Andrzeja Towiańskiego w przemówieniu do emigracji polskiej w katedrze Notre-Dame w Paryżu;
doktrynalne dzieło Towiańskiego pt. Biesiada z Janem Skrzyneckim dnia 17 stycznia 1841 roku w Brukseli
1842
założenie przez Towiańskiego w Paryżu sekty kabalistycznej Koło Sprawy Bożej;
wydanie przez zmartwychwstańców Biesiady Towiańskiego w celu skompromitowania autora;
VII – wydalenie z Francji Andrzeja Towiańskiego
1843
Hotel Lambert w Paryżu główną siedzibą księcia Adama Jerzego Czartoryskiego i jego konserwatywnego stronnictwa emigracji polskiej;
wyjazd Towiańskiego z Paryża do Rzymu w celu pozyskania papieża – odmowa audiencji przez Grzegorza XV
1844
zawieszenie wykładów Adama Mickiewicza w Collège de France w Paryżu wskutek głoszenia przez niego towianizmu
1845
przybycie do Paryża m. Makryny Mieczysławskiej – bazylianki „prześladowanej” za unię;
rozgłos m. Makryny szerzony przez ks. Jełowickiego CR i obóz Czartoryskich;
wprowadzenie nowatorskich rozwiązań zegarmistrzowskich przez firmę Patek-Philippe założoną w Szwajcarii przez powstańca listopadowego Antoniego Patka
1846
miesięczny areszt Norwida w Berlinie pod zarzutem powiązań z wydarzeniami rewolucyjnymi na ziemiach polskich
1848
powstanie Polskiej Misji Katolickiej w Paryżu;
7 II – przyjazd do Paryża Ludwika Norwida (brata poety Cypriana) – męża zaufania „braci” i „mistrza” Andrzeja Towiańskiego;
wydanie drukiem w Paryżu dwóch wykładów Mickiewicza o Kościele i o mesjanizmie – umieszczenie ich na indeksie wskutek interwencji zmartwychwstańców;
wydanie w Paryżu traktatu poetyckiego Wigilia Cypriana Norwida;
starania Holandii o własnych biskupów
1849
przybycie do Paryża Cypriana Norwida;
3 IV – śmierć Juliusza Słowackiego w Paryżu
1851
ukazanie się traktatu o sztuce Promethidion Cypriana Norwida w Paryżu
1855
Aleksander II Oswobodziciel – syn Mikołaja I carem Rosji i królem Polski
1857
założenie w Petersburgu Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi przez ks. Zygmunta Szczęsnego Felińskiego
1858
zamknięcie w Petersburgu „Tygodnika Petersburskiego” – urzędowej gazety Królestwa Polskiego
1859
23 II – śmierć w Paryżu Zygmunta Krasinskiego
1862
powstanie Polskiej Misji Katolickiej w Londynie;
IX – Otto von Bismarck premierem Prus;
wznowienie stosunków dyplomatycznych Stolicy Apostolskiej z Rosją
1863
8 II – konwencja Alvenslebena pomiędzy Prusami a Rosją w sprawie tłumienia powstania styczniowego;
rozwiązanie sejmu w Niemczech przez Bismarcka, wprowadzenie cenzury;
wydanie w Lipsku jedynego tomu Poezji Cypriana Norwida (wraz z poematem epickim Quidam);
osiedlenie się Józefa Ignacego Kraszewskiego w Dreźnie (do 1885)
1864
okres ożywionej działalności politycznej i publicystycznej J.I. Kraszewskiego w Dreźnie (do 1876)
1865
powstanie Towarzystwa Demokratycznego Polskiego w Paryżu;
powstanie Komitetu Reprezentacyjnego w Szwajcarii
1866
powstanie Zjednoczenia Emigracji Polskiej w Paryżu;
powstanie zabajkalskie zesłanych na katorgę Polaków z żądaniem powrotu z zesłania do Polski
1867
początek wydawania w Dreźnie przez Kraszewskiego roczników pt. „Z roku… rachunki” – kroniki kulturalno-politycznej trzech zaborów (do 1870);
zjazd słowiański w Moskwie (bez udziału Polaków)
1868
Cyprian Norwid członkiem paryskiej Société des Artistes
1870
współpraca Cypriana Norwida z paryską Société Philologique;
koniec działalności Hotelu Lambert w Paryżu po klęsce Francji
śmierć Charlesa René Montalemberta – publicysty, polityka francuskiego i przyjaciela Polaków
1871
początek Kulturkampfu księcia Ottona Bismarcka
1872
powstanie Polskiego Muzeum Narodowego w szwajcarskim Rapperswilu
1873
17 I – pierwsze użycie terminu Kulturkampf (walka kulturowa) w parlamencie pruskim przez posła Rudolfa Virchova;
22 X – Sojusz Trzech Cesarzy (Niemiec, Austro-Węgier i Rosji)
1875
odkrycie ruin wyroczni w Dydonie – spór o pierwszeństwo odkrycia między Grekiem K. Karapanosem a Polakiem Z. Mineyką;
ukazanie się Pana Tadeusza w przekładzie rosyjskim w Rosji
1877
zamieszkanie Cypriana Norwida w Zakładzie św. Kazimierza na paryskim przedmieściu Ivry;
otrzymanie przez pierwszą Polkę – A. Tomaszewicz tytułu doktora nauk medycznych na uniwersytecie w Zurychu;
ks. Karol Hryniewiecki profesorem i rektorem Akademii Duchownej w Petersburgu
1878
13 V – śmierć Andrzeja Towiańskiego w Zurychu w jedności z Kościołem katolickim;
„zdymisjonowanie” przez rząd 2/3 biskupów i zamknięcie seminariów duchownych w Prusach
1879
bp Włodzimierz Czacki jako abp tytularny Salaminy nuncjuszem apostolskim w Paryżu (do 1882);
przyznanie Henrykowi Siemiradzkiemu członkostwa prestiżowej Akademii Sztuki w Berlinie i członkostwa Akademii Sztuk Pięknych w Sztokholmie
1880
wydanie w Rosji nowel Sienkiewicza w przekładzie rosyjskim;
wydanie powieści Bracia Karamazow Fiodora Dostojewskiego
1881
13 III – śmierć cara Aleksandra II na skutek zamachu bombowego dokonanego przez Ignacego Hryniewickiego;
Aleksander III – syn Aleksandra II carem Rosji i królem Polski
1882
rozłam wśród socjalistów w Genewie – powstanie Stowarzyszenia Socjalistycznego i Ludu Polskiego;
powstanie Socjalno-Rewolucyjnej Partii Proletariat pod przewodnictwem Ludwika Waryńskiego;
odnowienie konkordatu między Stolicą Apostolską a Rosją – ugoda w sprawie organizacji diecezji i seminariów duchownych;
powstanie w Petersburgu czasopisma pozytywistycznego „Kraj” w języku polskim
1883
23 V – śmierć Cypriana Norwida w Paryżu;
spotkanie w Paryżu ks. Jana Bosko z Augustem Czartoryskim
1886
zakończenie pruskiego Kulturkampfu
1887
powstanie tajnej organizacji o programie niepodległościowym – Ligi Polskiej w Genewie w Szwajcarii (do 1893);
ponowne nawiązanie stosunków dyplomatycznych między Watykanem a Rosją
1888
przeniesienie zwłok Cypriana Norwida z cmentarza w Ivry do grobu zbiorowego na polskim cmentarzu w Montmorency pod Paryżem
1889
przyznanie Siemiradzkiemu członkostwa Akademii Sztuk Pięknych w Paryżu
1890
dymisja kanclerza Niemiec Bismarcka jako polityka zbyt ostrożnego;
Leo von Caprivi kanclerzem Niemiec;
początek polityki mocarstwowości w Niemczech
1892
XI – zjazd socjalistów polskich w Paryżu i uchwalenie programu Polskiej Partii Socjalistycznej;
2 IV – święcenia kapłańskie Augusta Czartoryskiego w San Remo
1893
II-III – powstanie Polskiej Partii Socjalistycznej;
likwidacja Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu, założonego przez księcia Adama Jerzego Czartoryskiego w 1832;
8 IV – śmierć ks. Augusta Czartoryskiego w Alassio
1894
1 XI – śmierć Aleksandra III – cesarza rosyjskiego;
Mikołaj II – syn Aleksandra III carem Rosji i królem Polski (25 XII 1916 zrzekł się praw do tronu polskiego)
1898
odkrycie polonu i radu przez Marię Skłodowską-Curie i Piotra Curie;
otwarcie przez Marię Teresę Ledóchowską drukarni czasopism i książek służących ewangelizacji Afryki;
30 XI – śmierć Bismarcka
1903
Nagroda Nobla w dziedzinie fizyki (zjawisko radioaktywności) dla Marii Skłodowskiej-Curie i Piotra Curie
1905
I – wybuch rewolucji w Rosji, wielkie strajki robotnicze (do 1907);
30 IV – carski ukaz o tolerancji religijnej w Rosji
1906
19-25 XI – zjazd PPS w Wiedniu – rozłam na PPS Frakcję Rewolucyjną (z Józefem Piłsudskim) oraz PPS Lewicę (z Marią Koszutską)
1908
wydanie w Rosji syntezy dziejów nowszej literatury polskiej autorstwa A. Jacymirskiego
1909
5 X – otrzymanie przez mariawickiego ks. Jana M. Kowalskiego sakry biskupiej w starokatolickiej katedrze w Utrechcie
1911
druga Nagroda Nobla dla Marii Skłodowskiej-Curie w dziedzinie chemii;
odkrycie pierwszej witaminy – B przez Kazimierza Funka
1833
pismo Grzegorza XVI krytyczne wobec Ksiąg narodu i pielgrzymstwa polskiego Mickiewicza
1834
21 VI – encyklika Singulari nos potępiająca poglądy rewolucyjne;
brewe papieskie powtórnie potępiające radykalne poglądy Félicité Roberta de Lamennais’go;
wydanie po francusku i po polsku książki Słowa wieszcze Lamennais’go – odpowiedzi na krytykę jego poglądów ze strony Kościoła;
odejście Lamennais’go ze wspólnoty Kościoła
1835
26 IX – brewe Grzegorza XVI Dum acerbissimas potępiające hermezjanizm;
założenie w Rzymie przez ks. Wincentego Pallottiego prekursorskiego Zjednoczenia Apostolstwa Katolickiego i Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego (pallotynów – części Zjednoczenia AK)
1837
17 II – audiencja u Grzegorza XVI hrabiego Montalemberta przekazującego wyrazy czci od Polaków – zainteresowanie papieża sprawami polskimi;
audiencja u papieża generała Władysława Zamoyskiego, informującego Grzegorza XVI na podstawie dokumentów o prawdziwym obliczu powstania listopadowego – ubolewanie papieża z powodu wprowadzenia go w błąd przez dyplomację carską i wydania encykliki Cum primum
1838
bulla Multa praeclare;
obrona przez Grzegorza XVI bp. Jana Marcelego Gutkowskiego z Podlasia – zwolennika unii;
odznaczenie carskim orderem prałata Mariniego – archiwisty watykańskiego;
założenie w Rzymie przez ks. Wincentego Pallottiego Zgromadzenia Sióstr Misjonarek Apostolstwa Katolickiego;
tryumfalna podróż po Państwie Kościelnym carewicza Aleksandra Mikołajewicza Romanowa (syna likwidatora unii)
1839
3 XII – list apostolski In supermo potępiający nierówność ras;
allokucja papieża potępiająca apostatów unickich oraz zatwierdzająca rzekomo dobrowolne przejście na prawosławie kilku diecezji unickich;
kanonizacja bł. bp. Alfonsa Marii Liguoriego – założyciela Zgromadzenia Najświętszego Odkupiciela (redemptorystów);
beatyfikacja Bronisławy – norbertanki z Krakowa Zwierzyńca;
zwłoka we wniesieniu na konsystorz papieski sprawy prześladowań unitów – sprzeciw Kongregacji Rozkrzewiania Wiary;
początek wydawania Bullarium de Propaganda Fide – biuletynu zarządzeń papieża i Kongregacji Rozkrzewiania Wiary;
dekret pochwalny Grzegorza XVI dla Zgromadzenia Sióstr Nauczycielek od św. Doroty;
brewe pochwalne dla Towarzystwa Maryi z Bordeaux (marianistów);
projekt Cezarego Platera co do utworzenia unicko-słowiańskiego seminarium w Wiecznym Mieście
1840
wstrząs w Rzymie i w Watykanie na wieść o męczeństwie i tragedii unitów w Cesarstwie Rosyjskim – wyłom w stanowisku Stolicy Apostolskiej;
brewe papieskie Grzegorza XVI ostro potępiające politykę caratu wobec Kościoła katolickiego;
audiencja u Grzegorza XVI Piotra Semenenki i Hieronima Kajsiewicza z prośbą o święcenia kapłańskie;
odsunięcie w Rzymie od działalności przyjaznej Polakom ks. P. Gerbeta i o. J.B.H. Lacordaire’a;
V – starania o założenie w Rzymie monarchistycznego klubu z propagandową czytelnią
1841
zatwierdzenie przez Grzegorza XVI Zgromadzenia Córek Naszej Pani na Górze Kalwarii;
17 XII – zatwierdzenie reguły i oficjalne uznanie przez Grzegorza XVI Zgromadzenia Misjonarzy Przenajdroższej Krwi Chrystusa
1842
protest papieża przeciw polityce cara;
20 I – objawienie się Najśw. Maryi Panny Żydowi Alfonsowi Marii Ratisbone, bankierowi i myślicielowi, w kościele św. Andrzeja delle Fratte w Rzymie – początek jego nawrócenia
1843
brewe Singulari nos;
zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Zgromadzenia Sióstr Szkolnych Trzeciego Zakonu Regularnego św. Franciszka z Asyżu
1844
zakaz angażowania się w sprawy polityki wydany przez Grzegorza XVI dla księży irlandzkich
1845
23 XI – papieski program misyjny Neminem profecto;
instrukcja Kongregacji Rozkrzewiania Wiary De clero indigeno o tworzeniu kleru tubylczego na terenach misyjnych;
pojednanie między papieżem a carem;
5 XI – audiencja u Grzegorza XVI m. Makryny Mieczysławskiej (popularnej do 1848)
1846
1 VI – śmierć Grzegorza XVI;
16 VI – wybór kard. Giovanniego Marii Mastai-Ferrettiego na papieża Piusa IX;
8 XI – encyklika Piusa IX Qui pluribus potępiająca liberalizm;
szereg ważnych reform przeprowadzonych przez Piusa IX w Państwie Kościelnym;
24 IX – zatwierdzenie przez Piusa IX Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego (pallotynów);
założenie przez Adama Mickiewicza własnego koła, radykalizującego doktrynę Andrzeja Towiańskiego (istniejącego do 1847)
1847
reforma rządów w Państwie Kościelnym, zmiany w polityce zagranicznej;
uznanie przez Piusa IX Stowarzyszenia Dzieci Maryi Niepokalanej zorganizowanego przez siostry szarytki;
6 I – odnowienie w Rzymie ślubów zakonnych bazylianek obrządku łacińskiego przez m. Makrynę Mieczysławską
1848
6 I – encyklika In suprema Petri Apostoli sede w sprawie jedności z Cerkwią prawosławną;
14 III – ogłoszenie konstytucji Statut Fundamentalny dla Rządów Doczesnych w Państwach Świętego Kościoła Rzymskiego;
powołanie przez papieża komisji do spraw dogmatu Niepokalanego Poczęcia NMP;
koniec III – wydalenie jezuitów z Państwa Kościelnego;
29 IV – papieska odmowa udziału Państwa Watykańskiego w wojnie z Austrią;
16 VIII – powstanie nowego rządu w Państwie Kościelnym;
15 IX – zamordowanie premiera Państwa Kościelnego Pellegrina Rossiego przez włoskich nacjonalistów;
24 XI – ucieczka papieża Piusa IX w przebraniu do Gaety w Królestwie Neapolitańskim;
4 XII – zwrócenie się papieża do monarchów europejskich z prośbą o pomoc w przywróceniu porządku w Państwie Kościelnym;
zjednoczenie Stowarzyszenia Najświętszego Serca Maryi i Zgromadzenia Ducha Świętego za zgodą Piusa IX;
25 III – niefortunna audiencja u papieża Adama Mickiewicza, żądającego od Ojca Świętego stanięcia na czele ruchów ludowych w Europie;
27 III – sejmik emigrancki zwolenników i przeciwników nauki Towiańskiego;
29 III – utworzenie przez Mickiewicza z pomocą m. Mieczysławskiej Legionu Polskiego w Rzymie (do VII 1849);
wydanie w Rzymie Składu zasad Mickiewicza – manifestu towiańszczyzny;
usiłowania Mickiewicza w celu pozyskania „urzędu duchowego” papieża dla „sprawy Bożej” Towiańskiego
1849
konsultacje papieża z biskupami w sprawie ujęcia w dogmat nauki o Niepokalanym Poczęciu Maryi;
9 II – zniesienie świeckiej władzy papieskiej i likwidacja Państwa Kościelnego przez Zgromadzenie Konstytucyjne w Rzymie – proklamowanie republiki;
III – ekspedycja wojsk francuskich w celu przywrócenia władzy papieskiej w Państwie Kościelnym;
pomoc Austrii w tłumieniu powstania w Rzymie;
3 VII – chwilowy powrót papieża do Rzymu;
VII – zdobycie Rzymu przez Francuzów;
26 XI – ogłoszenie przez Piusa IX z wygnania w Neapolu rozwiązania dotychczasowego rządu w Rzymie;
przywrócenie świeckiej władzy papieża w Państwie Kościelnym;
unieważnienie wszystkich aktów prawnych wymuszonych na Państwie Kościelnym przez rewolucję;
założenie „Civilta Cattolica
1850
12 IV – powrót papieża Piusa IX z Gaety do Rzymu przy poparciu wojsk francuskich – kontynuacja władzy świeckiej w Państwie Kościelnym (do 1870)
1851
encyklika Piusa IX o zaostrzonych wymaganiach co do zakonnego wspólnego życia i ubóstwa;
zalecenie i pochwalenie przez papieża wieczystej adoracji praktykowanej głównie przez zakony;
mianowanie ksienią m. Makryny Mieczysławskiej
1852
założenie przez Piusa IX specjalnej naukowej komisji archeologicznej;
30 X – zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek od Pokuty i Miłości Chrześcijańskiej
1853
encyklika Inter multiplices;
założenie w Rzymie Societe Chretienne Orientale;
30 X – beatyfikacja ks. Andrzeja Boboli – jezuity i męczennika;
beatyfikacja przez Piusa IX ks. Pawła Franciszka Danei (Pawła od Krzyża) – założyciela Zgromadzenia Męki Jezusa Chrystusa (pasjonistów)
1854
8 XII – ogłoszenie przez Piusa IX dogmatu Niepokalanego Poczęcia NMP bullą Ineffabilis Deus;
23 I – zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Zgromadzenia Sióstr Szkolnych de Notre Dame;
8 II – zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Zgromadzenia Sióstr św. Józefa z Cluny;
wielki zjazd biskupów w Rzymie
1855
otrzymanie od Piusa IX rangi arcybractwa i polecenie całemu Kościołowi Bractwa Świętego Dziecięctwa Jezusa
1856
wprowadzenie przez Piusa IX święta Najświętszego Serca Jezusa w całym Kościele powszechnym;
założenie pisma „Etudes
1857
encyklika Piusa IX Neminem latet o obowiązku składania ślubów czasowych przed wieczystymi w zakonach;
zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia św. Karola Boromeusza – gałęzi trzebnickiej;
otrzymanie przez wspólnotę Józefy Karskiej i Marceliny Darowskiej dekretu Stolicy Apostolskiej zezwalającego na życie wspólne w Rzymie, otwarcie pierwszego domu (początek Zgromadzenia Sióstr Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny)
1859
8 XII – obłóczyny i publiczne wieczyste śluby zakonne pierwszych sióstr wspólnoty Karskiej i Darowskiej w Rzymie (sióstr niepokalanek)
1860
19 I – encyklika Nullis certi verbis protestująca przeciw „świętokradczemu zamachowi na suwerenność rzymskiego Kościoła”;
rzucenie klątwy na uzurpatorów Państwa Kościelnego;
18 IX – klęska armii zorganizowanej na polecenie papieża;
beatyfikacja ks. Jana Sarkandra – męczennika;
klęska wojsk papieskich pod Castelfidardo
1861
założenie czasopisma „L’Osservatore Romano
1862
kanonizacja 13-letniego Thomasa Kosaki wraz z 25 towarzyszami zamęczonych w Japonii w 1597;
wielki zjazd biskupów w Rzymie – allokucja papieska piętnująca racjonalizm, materializm i politykę rządu włoskiego;
ogłoszenie przez Kongregację ds. Zakonników wymagań co do tworzenia nowych wspólnot zakonnych;
wizyta w Stolicy Apostolskiej prymasa Polski Leona Przyłuskiego jako przedstawiciela całego Kościoła polskiego;
najazd Giuseppe’a Garibaldiego na Państwo Kościelne
1863
31 VIII – nakazanie modłów na całym świecie w intencji walczących Polaków przez papieża Piusa IX;
4 III – bulla cyrkumskrypcyjna ustalająca metropolię w Utrechcie i cztery biskupstwa w Holandii;
21 XII – list papieża Tuas libenter do abp. monachijskiego ganiący ataki na scholastykę;
dekret pochwalny Stolicy Apostolskiej dla niepokalane
1864
encyklika Piusa IX Quanta cura i zestawienie Syllabus errorum – spisu „błędów nowożytnych”, jak np. socjalizm, komunizm, liberalizm, panteizm, naturalizm;
6 XII – przedstawienie kardynałom przez papieża projektu zwołania soboru powszechnego;
beatyfikacja s. Marii Małgorzaty Alacoque – krzewicielki kultu Serca Bożego;
23 VII – zatwierdzenie Towarzystwa Świętego Franciszka Salezego;
15 IX – podpisanie przez Napoleona III konwencji z Piemontem zachowującej Państwo Kościelne w aktualnej formie
1865
powołanie przez papieża komisji do wstępnego ustalenia tematów soboru;
22 XII – zatwierdzenie przez Piusa IX Zgromadzenia Misjonarzy Klaretynów;
zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Towarzystwa Maryi
1867
26 VI – uroczysta zapowiedź zwołania soboru powszechnego;
29 VI – kanonizacja bł. o. Jozafata Kuncewicza – bazylianina, arcybiskupa połockiego obrządku greckokatolickiego i męczennika;
kanonizacja bł. o. Bartolomea Gutierreza – augtianina, męczennika za wiarę w Japonii w 1632;
kanonizacja bł. ks. Pawła Franciszka Danei (Pawła od Krzyża) – założyciela księży pasjonistów;
17 VII – zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Zgromadzenia Sióstr Opatrzności Bożej;
wielki zjazd biskupów w Rzymie;
powtórny najazd Giuseppe’a Garibaldiego na Państwo Kościelne;
interwencja Francji na korzyść Państwa Kościelnego
1868
29 VI – oficjalne zwołanie Soboru Watykańskiego I;
brewe Piusa IX Arcano Divinae Providentiae consilio zapraszające na sobór z ponowieniem wezwania do jedności z obrządkami wschodnimi;
bp Rafał Monaco la Valetta – bp Ostii i Veletrii mianowany kardynałem i wielkim przeorem zakonu maltańskiego;
aprobata przez Stolicę Apostolską konstytucji klasztoru Zgromadzenia Mniszek Klarysek od Wieczystej Adoracji w Troyes
1869
8 XII – otwarcie Soboru Watykańskiego I (do 18 VII 1870);
udział abp. Antoniego Marii Klareta w Soborze Watykańskim I i obrona dogmatu o nieomylności papieża w sprawach wiary i moralności;
19 II – zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Towarzystwa Świętego Franciszka Salezego;
11 II – śmierć w Rzymie m. Makryny Mieczysławskiej
1870
24 IV – uchwalenie przez Sobór Konstytucji dogmatycznej o wierze katolickiej Dei Filius;
13 VII – przyjęcie przez Sobór wniosku akceptującego dogmat o nieomylności papieskiej;
18 VII – zatwierdzenie przez papieża dogmatu o nieomylności papieskiej Konstytucją dogmatyczną Pastor aeternus;
20 X – zawieszenie obrad Soboru Watykańskiego I;
ogłoszenie przez Piusa IX św. Józefa patronem Kościoła powszechnego;
20 IX – zdobycie przez wojska włoskie stolicy Państwa Kościelnego – Rzymu po symbolicznej obronie – koniec istnienia Państwa Kościelnego i przyłączenie Rzymu do zjednoczonych Włoch;
ogłoszenie się przez papieża „więźniem Watykanu”;
ogłoszenie, w wyniku plebiscytu, Rzymu stolicą zjednoczonych Włoch;
konsekracja biskupia ks. Aloysiusa Serafiniego w Rzymie
1871
ogłoszenie przez Piusa IX św. Alfonsa Marię Liguoriego, założyciela redemptorystów, doktorem Kościoła;
20 IX – początek okupacji Rzymu przez wojska piemonckie;
20 X – przerwanie obrad Soboru;
dekret pochwalny Piusa IX dla Zgromadzenia Sióstr św. Elżbiety;
27 IX – konsekracja biskupia ks. Lucida Marii Parocchiego;
wykluczenie z Kościoła kilku niemieckich profesorów teologii nieuznających dogmatu o nieomylności papieża;
bp Włodzimierz Czacki pracownikiem Kongregacji św. Oficjum, Studiów i Nadzwyczajnych Spraw Kościoła;
26 I – uznanie Rzymu za stolicę królestwa włoskiego;
13 V – ustawa parlamentu włoskiego o gwarancjach dla papieża;
15 V – odrzucenie gwarancji parlamentu przez papieża – odtąd „więźnia Watykanu”;
pozbawienie papieża posiadłości poza Watykanem, Lateranem i Castel Gandolfo
1872
przyjazd do Rzymu na stałe polskiego malarza Henryka Siemiradzkiego, jego dom – ośrodkiem kultury polskiej
1873
encyklika Etsi multa luctuosa przeciwko szykanowaniu Kościoła w Szwajcarii
1874
13 V – encyklika Piusa IX do biskupów galicyjskich potępiająca działalność dyzunity bp. Marcelego Popiela;
dekret Non expedit zakazujący włoskim katolikom uczestnictwa w wyborach politycznych;
29 VII – zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Zgromadzenia Sióstr Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny
1875
5 II – encyklika potępiająca „ustawy majowe” w Rzeszy Niemieckiej;
16 VI – publiczne odczytanie formuły poświęcenia całego świata Sercu Jezusa zatwierdzonej przez Kongregację Rytów;
zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Zgromadzenia Słowa Bożego (werbistów);
otwarcie pierwszego domu w Rzymie przez Franciszkę Siedliską (m. Marię od Pana Jezusa Dobrego Pasterza) – początek Zgromadzenia Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu
1876
przyjazd do Rzymu abp. Mieczysława Ledóchowskiego i praca w Kurii Papieskiej;
papieskie pozwolenie uczestniczenia w wyborach miejskich i regionalnych dla katolików włoskich
1877
dekret Świętej Inkwizycji potępiający Trebnik – rytuał z rosyjskimi dodatkami;
22 VI – bp Pawii Lucido Maria Parocchi kardynałem tytułu św. Sykstusa i arcybiskupem Bolonii;
przyjazd do Rzymu bp. Joachima Pecciego i mianowanie go na stanowisko kamerlinga Piusa IX
1878
7 II – śmierć Piusa IX;
20 II – wybór kard. Gioacchina Vincenza Pecciego na papieża Leona XIII;
21 IV – encyklika Inscrutabili Dei consilio inaugurująca pontyfikat;
encyklika Quod apostolici muneris;
28 I – zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Zgromadzenia Sióstr Adoratorek Krwi Chrystusa;
7 IX – zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia;
śmierć Andrzeja Towiańskiego – założyciela sekty religijno-mistycznej
1879
4 VIII – encyklika Leona XIII Aeterni Patris w sprawie tomizmu;
dekret pochwalny Stolicy Apostolskiej dla misjonarzy saletynów
1880
encyklika Leona XIII Grande munus o związkach Cyryla i Metodego z Rzymem;
3 XII – encyklika misyjna Sancta Dei civitas;
bp Aloysius Serafini kardynałem;
reorganizacja przez papieża Akademii Rzymskiej św. Tomasza
1881
29 VI – encyklika Diuturnum illud o roli Watykanu w dziejach świata;
dekret Orientalium Ecclesiarum ritus;
ogłoszenie świętych Cyryla i Metodego apostołami Słowian;
dziękczynna pielgrzymka Słowian do Rzymu;
otwarcie przez Leona XIII Archiwum Watykańskiego dla ogółu uczonych;
powstanie w Rzymie narodowego instytutu historycznego Austrii;
12/13 VII – próba przeniesienia zwłok Piusa IX z bazyliki św. Piotra do kościoła San Lorenzo za Murami – napaść na kondukt nacjonalistycznych fanatyków;
4 X – zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Instytutu Sióstr Oblatek Serca Jezusa;
8 XII – założenie w Rzymie przez ks. Franciszka Marię od Krzyża Jordana Towarzystwa Boskiego Zbawiciela (salwatorianów)
1882
list apostolski In Supremo;
bp Włodzimierz Czacki mianowany kardynałem tytułu św. Pudencjanny;
objęcie stanowiska wicekanclerza Świętego Kościoła Rzymskokatolickiego w Rzymie przez kard. Lucida Parocchiego;
30 VIII – zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Zgromadzenia Sióstr Miłości Naszej Pani Dobrej i Nieustającej Pomocy
1883
rok jubileuszu papieskiego;
15 III – otrzymanie kapelusza kardynalskiego przez kard. Włodzimierza Czackiego w Watykanie;
12 VI – przyjazd abp. Zygmunta Szczęsnego Felińskiego do Rzymu i zamieszkanie w Kolegium;
założenie przez papieża w Rzymie Kolegium Ormiańskiego;
pismo Leona XIII Saepenumero o właściwym ujmowaniu papiestwa w historii;
reforma trzeciego zakonu franciszkańskiego;
powstanie w Rzymie Stowarzyszenia Zadośćczyniącej Modlitwy Katolickich Narodów
1884
20 IV – encyklika Humanum genus skierowana przeciwko masonerii;
otwarcie dostępu do archiwów watykańskich historykom wszystkich wyznań i poglądów;
16 II – kard. Lucido Maria Parocchi wikariuszem papieskim dla Rzymu;
utworzenie Union Catolique d’Études Sociales;
otwarcie Kolegium Amerykańskiego w Rzymie;
wydanie dla Włoch regulaminu muzyki sakralnej
1885
encyklika Immortale Dei o państwie;
papież rozjemcą na prośbę Bismarcka w sporze między Niemcami a Hiszpanią o Wyspy Karolińskie;
1 X – brewe Leona XIII podnoszące do rangi arcybractwa dla całego świata oprócz Rzymu Bractwo Oblicza Pana Jezusa w Tours;
ogłoszenie przez Leona XIII św. Wincentego á Paulo patronem katolickich dzieł miłosierdzia;
systematyczna kwerenda historyków polskich w archiwach watykańskich
1886
IX – pismo papieża do biskupów wschodnich prawosławnych z zaproszeniem na Sobór;
ogłoszenie przez Leona XIII św. Jana Bożego – założyciela bonifratrów patronem chorych i szpitali;
22 VI – ogłoszenie przez Leona XIII św. Kamila de Lellis – założyciela kamilianów patronem chorych i szpitali;
25 III – święcenia biskupie ks. Jana Puzyny w kolegium w Rzymie;
21 II – założenie przez o. Simplicjusza Maresca od Narodzenia OFM Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Świętych Serc Jezusa i Maryi w Rzymie
1887
rok jubileuszu papieskiego;
26 I – zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Zgromadzenia Sióstr św. Elżbiety;
otwarcie Kolegium św. Anzelma w Rzymie;
śmierć w Rzymie Carla Passagliego – profesora Gregorianum i genialnego teologa
1888
encyklika Libertas praestantissimum o prawdziwym sensie wolności;
19 II – beatyfikacja Jana Chrzciciela de la Salle – założyciela Zgromadzenia Braci Szkół Chrześcijańskich;
25 II – zatwierdzenie przez Leona XIII Zgromadzenia Księży Najświętszego Serca Jezusowego;
8 III – śmierć kard. Włodzimierza Czackiego w Rzymie;
10 III – deportacja zwłok kard. Czackiego do Polski;
11 X – przyjazd do Rzymu cesarza pruskiego Wilhelma II;
o. Stefan Pawlicki CR konsultorem Kongregacji Indeksu;
powstanie w Rzymie Narodowego Instytutu Historycznego Prus
1889
nadanie przez Leona XIII najwyższej rangi liturgicznej uroczystości Najśw. Serca Jezusa;
encyklika Quamquam plures o św. Józefie jako patronie Kościoła;
21 VI – wydanie przez Kongregację Biskupów i Zakonników dekretu Ecclesia catholica rozstrzygającego sytuację prawną ukrytych zgromadzeń zakonnych (wkrótce wycofanego);
zaostrzenie dominikanom przez Piusa IX wymagań co do życia wspólnego;
założenie Karmelu w domu św. Brygidy w Rzymie przez m. Jadwigę Wielhorską;
nadanie przez Leona XIII odznaczenia Komandorii Orderu św. Sylwestra, zw. Orderem Złotej Ostrogi, Polakowi z obywatelstwem amerykańskim – Erazmowi Dołędze Jerzmanowskiemu, działaczowi polonijnemu, fundatorowi kościołów, przytulisk, szpitali, szkół parafialnych i ochronek oraz wynalazcy w dziedzinie gazownictwa
1890
Quemadmodum Stolicy Apostolskiej pozostawiające sprawę częstości przystępowania do Komunii św. decyzji spowiednika;
20 XI – list apostolski wzywający do przeznaczenia na misje w Afryce kolekty z uroczystości Objawienia Pańskiego;
8 XII – konstytucja apostolska Leona XIII Conditae a Christo regulująca sprawy zgromadzeń zakonnych o ślubach prostych;
9 V – zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Instytutu Córek Maryi Sióstr Szkół Pobożnych;
17 VII – zatwierdzenie Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Misjonarek Maryi w Indiach;
zatwierdzenie Zgromadzenia Misjonarzy Matki Bożej z La Salette;
założenie pisma „Echo z Afryki” przez Marię Teresę Ledóchowską, zwaną „matką Afryki”
1891
15 V – encyklika Leona XIII Rerum novarum o kwestii robotniczej;
22 IX – encyklika Leona XIII Octobri mense o praktyce modlitwy różańcowej;
zatwierdzenie liturgicznego święta Objawień w Lourdes dla diecezji w Auch;
aprobowanie przez Stolicę Apostolską Konstytucji Towarzystwa Maryi z Bordeaux (marianistów);
założenie przez papieża w Rzymie Kolegium Maronickiego;
IV – pobyt w Rzymie bp. Karola Hryniewieckiego
1892
encyklika Au milieu des sollicitudes;
mianowanie abp. Mieczysława Halki Ledóchowskiego jako pierwszego Polaka prefektem Kongregacji Rozkrzewiania Wiary;
otwarcie Kolegium Hiszpańskiego w Rzymie;
25 VI – zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Zgromadzenia Sióstr Szpitalnych od Najświętszego Serca Jezusa;
zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia św. Karola Boromeusza w Mikołowie;
2 II – założenie przez o. Alojzego Tezzę i m. Józefinę Vannini Zgromadzenia Córek Świętego Kamila w Rzymie;
przeniesienie szczątków papieża Innocentego III z Perugii do Rzymu
1893
rok jubileuszu papieskiego;
encyklika Providentissimus Deus poświęcona Pismu Świętemu;
16 I – podniesienie do godności kardynała tytułu świętych Nereusza i Achillesa bp. Luigiego Galimbertiego – prefekta Archiwum Watykańskiego;
powstanie federacji benedyktyńskiej z polecenia papieża Leona XIII;
założenie Banku Włoskiego z siedzibą w Rzymie
1894
encyklika Leona XIII Praeclara gratulationis – posłanie na rzecz jedności chrześcijańskiej;
encyklika Orientalium dignitas;
założenie w Rzymie Sodalicji Świętego Piotra Klawera przez Polkę – Marię Teresę Ledóchowską, zwaną „matką misji afrykańskich”
1895
list Leona XIII Ad Anglos do ludu angielskiego – próba zbliżenia z Kościołem anglikańskim;
30 IV – watykańska Instrukcja dla Komisarzy Biskupich zobowiązująca do czuwania nad zgromadzeniami zakonnymi;
o. Girolamo Maria Gotti OC kardynałem;
powstanie w Rzymie Narodowego Instytutu Historycznego Francji;
przyjazd do Rzymu ks. Józefa Sebastiana Pelczara i otrzymanie przez niego godności prałata domowego Jego Świątobliwości
1896
29 VI – encyklika Satis cognitum z teologicznym wykładem o jedności Kościoła;
zaniechanie używania pojęć: ‘heretycy’, ‘schizmatycy’ na korzyść wyrażeń: ‘bracia odłączeni’, ‘bracia różniący się’;
bulla Leona XIII Apostolicae curae o nieważności święceń anglikańskich;
bp Raffaele Pierotti kardynałem i pracownikiem Kongregacji Biskupów i Zakonników;
święcenia kapłańskie Wincentego La Pumy – późniejszego wieloletniego sekretarza, a następnie prefekta Kongregacji dla Zakonników i kardynała
1897
opublikowanie po raz pierwszy „L’Annuaire pontificall catholique” przez ks. Alberta Battandiera;
18 VIII – zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Zgromadzenia Córek Bożej Miłości;
22 XII – dekret pochwalny Stolicy Apostolskiej dla Zgromadzenia Sióstr Maryi Niepokalanej;
reforma zakonu franciszkanów – połączenie ugrupowań autonomicznych w jedno decyzją Leona XIII
1899
encyklika Annum sacrum o kulcie Najświętszego Serca Jezusa;
9-11 VI – trzydniowe nabożeństwa z polecenia Leona XIII do Najśw. Serca Jezusa i ofiarowanie Mu całej ludzkości;
list apostolski Leona XIII Testem benevolentiae potępiający „amerykanizm”;
Synod plenarny Ameryki Łacińskiej w Rzymie;
mianowanie kardynałem bp. Piotra Respighiego;
o. kard. Girolamo Maria Gotti OC prefektem Kongregacji Biskupów i Zakonników;
19 VII – zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Zgromadzenia Sióstr św. Feliksa z Kantalicjo;
ostateczne zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Konstytucji Zgromadzenia Sióstr Niepokalanek
1900
8 XII – konstytucja apostolska Leona XIII Conditae a Christo Ecclesiae o opiece biskupa nad zgromadzeniami zakonnymi w swojej diecezji;
kard. Piotr Respighi wikariuszem Rzymu;
kanonizacja Jana de La Salle – założyciela braci szkolnych;
23 VIII – definitywne zatwierdzenie Stowarzyszenia Misji Afrykańskich przez Kongregację Rozkrzewiania Wiary;
28 XI – zatwierdzenie przez Leona XIII Unii Rzymskiej Zakonu św. Urszuli
1901
18 I – encyklika Graves de communi o demokracji chrześcijańskiej;
list Leona XIII ostrzegający episkopat Czech i Moraw przed angażowaniem się po stronie niemieckojęzycznej części wiernych;
28 VI – wydanie tzw. Norm przez Kongregację Biskupów i Zakonników odnoszących się do prawnego postępowania przy zakładaniu nowych zgromadzeń zakonnych;
2 X – zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Zgromadzenia Sióstr Pielęgniarek Trzeciej Reguły św. Franciszka;
zatwierdzenie Zgromadzenia Sióstr Maryi Niepokalanej Misjonarek Klaretynek;
założenie w Rzymie katolickiego czasopisma poświęconego chrześcijańskiemu Wschodowi „Oriens Christianus”;
przyjazd do Rzymu bp. Franciszka Albina Symona i mianowanie go arcybiskupem tytularnym Attalea;
początek tzw. kryzysu modernistycznego w Kościele katolickim
1902
encyklika Mirae caritatis zachęcająca do częstej Komunii Świętej;
utworzenie Papieskiej Komisji Biblijnej w Rzymie;
powołanie przez Leona XIII komisji do przygotowania reformy brewiarza;
o. kard. Girolamo Maria Gotti OC prefektem Kongregacji Rozkrzewiania Wiary;
7 III – zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Zgromadzenia Sióstr Karmelitanek Misjonarek Terezjanek;
25 III – zatwierdzenie Zgromadzenia Sióstr Kapucynek Tercjarek od Świętej Rodziny;
24 VII – zatwierdzenie Instytutu Zakonnego Świętej Rodziny z Bordeaux;
przeniesienie się do Rzymu na życzenie Leona XIII wspólnoty ks. Alojzego Orione;
powstanie w Rzymie Stowarzyszenia Paziów Najświętszego Sakramentu;
22 VII – śmierć kard. Ledóchowskiego w Rzymie
1903
rok jubileuszu papieskiego;
20 VII – śmierć Leona XIII;
zgłoszenie przez bp. Jana Puzynę w imieniu cesarza Austrii Franciszka Józefa I protestu zwanego ekskluzywą wobec próby wyboru na papieża kard. Rampolliego, wrogiego Polakom;
udział w konklawe kard. Jana Puzyny jako pierwszego Polaka;
4 VIII – wybór kard. Giuseppa Melchiora Sarta na papieża Pius X (do 20 VIII 1914);
22 XI – Motu proprio o reformie muzyki kościelnej;
13 XII – potępienie przez Święte Oficjum publikacji Alfreda Loisy’ego
1904
Międzynarodowy Kongres Maryjny w Rzymie;
19 III – Motu proprio Arduum sane munus o potrzebie reformy prawa kanonicznego;
1 III – encyklika Iucunda sane o ideale prawdziwego kapłana z okazji 1300-lecia śmierci św. Grzegorza Wielkiego;
24 IV – Motu proprio powierzające benedyktynom z Solesmes wydanie melodii gregoriańskich;
podjęcie prac nad rewizją Wulgaty z inicjatywy Piusa X;
ustalenie przez Piusa X zasad wyboru papieża – zakazanie wszelkiej ingerencji czynników państwowych w papieską elekcję;
18 XII – beatyfikacja ks. Kaspra del Bufalo – założyciela Zgromadzeń Przenajdroższej Krwi Chrystusa;
21 V – zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Zgromadzenia Synów Najświętszej Maryi Niepokalanej;
VIII – rozwiązanie przez kurię rzymską Zgromadzenia Kapłanów Mariawitów i zakaz kontaktów księży i zakonników z Felicją Kozłowską;
4 IX – papieski dekret zakazujący wszelkiej działalności księżom mariawitom;
zerwanie przez Watykan kontaktów dyplomatycznych z Francją
1905
encyklika Il firmo proposito – pierwszy oficjalny dokument o zasadach działalności Akcji Katolickiej;
20 XII – dekret Stolicy Apostolskiej o częstej Komunii św.;
zniesienie przez Piusa X zakazu udziału katolików w wyborach;
beatyfikacja ks. Melchiora Grodzieckiego – jezuity i męczennika;
definitywne zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Zgromadzenia Sióstr Nauczycielek od św. Doroty;
utworzenie w Rzymie przez ojców od Najświętszego Sakramentu ligi kapłanów do propagowania częstej Komunii Świętej
1906
encyklika Vehementer nos przeciw rozdziałowi Kościoła od państwa;
8 VIII – zalecenie papieża obligujące do przyjmowania pierwszej Komunii św. przez dzieci;
VII – zakaz Piusa X zakładania nowych zgromadzeń zakonnych bez specjalnego pozwolenia Stolicy Apostolskiej;
delegacja mariawitów z ks. Janem M. Kowalskim w Rzymie, nieprzyjęta przez papieża;
5, 25 XII – imienne wyklęcie Kowalskiego i Kozłowskiej oraz potępienie mariawityzmu przez Święte Oficjum
1907
8 IX – papieska encyklika Pascendi Dominici gregis określająca modernizm jako „zbiornik” wszelkich herezji;
upoważnienie przez papieża zakonu benedyktynów do rewizji Wulgaty;
początek przebudowy struktur w Watykanie;
wydanie przez papieża programu nauki seminaryjnej;
17 VII – dekret Świętego Oficjum Lamentabili sine exitu potępiający 65 błędnych tez modernistów;
13 IV – dekret pochwalny Stolicy Apostolskiej dla Zgromadzenia Córek Najczystszego Serca Maryi;
3 XII – zatwierdzenie Zgromadzenia Sióstr Karmelitanek Misjonarek
1908
4 VIII – encyklika Piusa X Haerent animo o ideale kapłana z okazji 50-lecia własnego kapłaństwa;
wydanie Norm papieskich dla seminariów włoskich;
beatyfikacja m. Magdaleny Zofii Barat – założycielki Zgromadzenia Sióstr Najświętszego Serca Jezusa (Sacré-Coeur);
14 VII – zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Zgromadzenia Sióstr Sług Jezusa;
1 V – otwarcie w Rzymie Domu Rodzinnego dla młodych robotnic przez m. Kolumbę Gabriel – zaczątek Zgromadzenia Sióstr Benedyktynek od Miłości
1909
29 VI – konstytucja Sapienti consilio wprowadzająca reformę kurii watykańskiej;
21 IV – encyklika Communium rerum o roli biskupów wśród kleru;
1 I – zapoczątkowanie druku papieskich rozporządzeń w „Acta Apostolicae Sedis”;
uregulowanie obowiązku biskupów udawania się co pięć lat do Rzymu z wizytą „ad limina”;
zreorganizowanie trybunału kościelnego – Roty Rzymskiej;
7 V – utworzenie Papieskiego Instytutu Biblijnego w Rzymie;
kanonizacja bł. Klemensa Dworzaka – redemptorysty;
beatyfikacja Joanny d’Arc;
2 II – definitywne zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Zgromadzenia Misjonarzy z Mariannhill;
11 IV – zatwierdzenie Zgromadzenia Oblatów św. Józefa;
5 VIII – zatwierdzenie Zgromadzenia Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu
1910
8 X – dekret Kongregacji Sakramentów Quam singulari o wczesnej I Komunii świętej dzieci;
Motu proprio Sacrorum antistitum żądające od duchowieństwa przysięgi antymodernistycznej;
encyklika o św. Karolu Boromeuszu;
1 IX – reskrypt Kongregacji Biskupów i Zakonników, wydany w porozumieniu z arcybiskupami USA, poddający roztropności delegatów apostolskich wysokość pożyczek dla zgromadzeń zakonnych;
ogłoszenie przez Stolicę Apostolską dekretu o heroiczności cnót Franciszka Libermanna;
3 I – zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Zgromadzenia Sióstr Misjonarek Najświętszej Maryi Panny Królowej Afryki;
7 III – zatwierdzenie Zgromadzenia Sióstr Misjonarek św. Piotra Klawera dla Misji Afrykańskich;
30 VII – zatwierdzenie bezhabitowego Zgromadzenia Braci Sług Maryi Niepokalanej;
zatwierdzenie bezhabitowego Zgromadzenia Braci Montfortan św. Gabriela
1911
24 V – encyklika potępiająca rozdział Kościoła od państwa;
1 XI – bulla Divino afflantu ogłaszająca zmiany w Officium Divinum;
27 XI – bp Bazyli Pompilj kardynałem tytułu Matki Boskiej in Ara Coeli i wikariuszem papieża na Rzym;
17 XII – konsekracja biskupia księcia Adama Stefana Sapiehy w kaplicy Sykstyńskiej w Rzymie;
rewizja brewiarza z inspiracji papieża;
powołanie papieskiej komisji liturgicznej;
8 III – zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Towarzystwa Boskiego Zbawiciela (salwatorianów);
16 VI – zatwierdzenie dekretem pochwalnym Zgromadzenia Misjonarzy Świętej Rodziny;
18 VIII – zatwierdzenie Zgromadzenia Sióstr św. Dominika;
7 IX – zatwierdzenie Zgromadzenia Córek Maryi Wspomożycielki (salezjanek);
8 IX – założenie w Rzymie przez m. Elżbietę Hesselblad nowej gałęzi Zakonu Najświętszego Zbawiciela Świętej Brygidy;
zatwierdzenie Zgromadzenia Sióstr Misjonarek Apostolstwa Katolickiego
1912
encyklika Singulari quadam o związkach zawodowych;
19 III – zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską Zgromadzenia Sióstr Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego;
VIII – dekret pochwalny dla Zgromadzenia Sług Miłości (guanellianów);
śluby ks. Alojzego Orione w Rzymie na ręce Piusa X i ostateczne zatwierdzenie nazwy wspólnoty: Małe Dzieło Opatrzności Bożej
1913
zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską bezhabitowego Zgromadzenia Sióstr od Aniołów;
umieszczenie na indeksie piątej serii „Annales de Philosophie Chretienne

oprac. s. Elżbieta Maria Płońska CR